ՏՐԱՊԻԶՈՆ  -  TRABIZOND

29-31 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ 2017

ՀԱՅՐԵՆԻՔ

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆի Հանրապետութեան 

ՊԱՇՏՏՕՆԱԹԵՐԹ

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

​ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹԻՒՆ

Պաշտօնական Հաղորդագրութիւն

​Ուղուած Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքական եւ Ժողովրդական դաշտի բոլոր ազդեցիկ ուժերուն

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ  ՀԱՅՈՒԹԻՒՆ 

ՄԵԹՐ Գ. ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ - Պէյրութ 29 Յունուար 2018

Արեւմտեան Հայաստանի մտաւորական`

Մեթր Գասպար Տէրտէրեանի ուղերցը

Նորվեկիացի բազմատաղանդ գիտնական, գրագէտ, արեւելագէտ, տիեզերախոյզ, ովկիանոսագէտ, դիւանագէտ, Ազգերու Լիկայի Գաղթականաց Յանձնաժողովի ընդհանուր կոմիսար, «Նանսէնեան անցագիրի ԱԽՈՅԵԱՆ, խաղաղութեան նոպէլեան մրցանակակիր, մարդասէր եւ մեծ հայասէր Ֆրիտթժոֆ (Ֆրիտիոֆ) Նանսէն՝ 1922 թուին հրատարակեց իր “Armenia and The Near East” խորագրեալ հատորը (վերահրատարակուած 2011-ին, Անթիլիասի Կաթողիկոսարանի տպարանէն), որուն 328 էջերը այս օրերուն, հիւանդութեանս առիթով, վերստին առիթը ունեցայ կարդալու՝ առաւել ուշադրութեամբ, եւ պահեր կանգ առի անոր ուսանելի շարք մը դիտարկումներուն վրայ, որոնց 15-ն կ'ուզեմ յանձնել ընթերցողներու ուշադրութեան, ներկայ գրութեամբ։

1. Ֆ. Նանսէն ժողովրդապաշտ դիւանագէտը՝ Երիտ. Թուրքերու գործած Հայոց Ցեղասպանութիւնն ու հայրենազրկումը բնաւ չէ դիտած՝ որպէս կրօնական մոլեռանդութեան արտայայտութիւն, այլ՝ իրաւացիօրէն, որպէս՝ ցեղապաշտական ու ծաւալապաշտական ծրագիր, որպէս՝ գերազանցապէս քաղաքական ոճիրներ։ Ան գրած է.
«Հայ ժողովուրդին դէմ Երիտ. Թուրքերու գործադրած արտասովոր անմարդկայնութիւնը հետեւանքն էր ոչ-կրօնական մոլեռանդութեան՝ ըլլայ ղեկավարութեան թէ ժողովրդական մակարդակներու վրայ։ Երիտ. Թուրքերը անտարբեր էին կրօնի նկատմամբ, եւ թրքախօս բնակչութիւնն ալ՝ պարտինք ըսել թէ՝ այդքան ալ պատրաստակամ չէր գործադրելու իշխանութեանց ցանկացած թալանն ու ջարդերը. եւ որոշ վայրերու մէջ՝ անոնք նոյնի՛սկ ընդդիմացան Հայոց տեղահանութիւններուն, եւ թուրք որոշ պաշտօնատարներ մերժեցին հնազանդիլ հրամաններուն, եւ փորձեցին փրկել Հայ բնակիչները։ Սակայն, իշխանութիւնները շուտով յաղթահարեցին նման դժուարութիւնները, եւ Հայոց  սրտցաւող պաշտօնատարները՝ կամ պաշտօնազրկուեցան, եւ կամ ալ՝ սպաննուեցան» (էջ 318)։ Հոս տեղին կը գտնեմ յիշեցնել, որ ցեղասպանագէտ Դոկտ. Վահագն Տատրեան իրարմէ կը զատորոշէ թալանը եւ ջարդերը, եւ կը բացատրէ թէ՝ ջարդերը կ'ենթադրեն ոճրային մտադրութիւն (intention of crime), որ անպայմանօրէն գոյութիւն չունենար թալանին մէջ, որուն շարժառիթը (motif)՝ ոճիր գործելէ աւելի հարստանալու ցանկութիւնն է. թուրք, եւ մասնաւորաբար քիւրտ ամբոխին մօտ, առաւելաբար կը գործէր հարստանալու շարժառիթը։

2. Բայց արդէն էջ 296-ի վրայ կատարած էր այն հաստատումը, թէ՝ «Շուտով բացորոշ դարձաւ, որ Երիտ. Թրքական ծրագիրն էր՝ հիմնել փանթուրքական կայսրութիւն մը, որուն մէջ պիտի տիրէր թրքերէն լեզուն եւ պիտի իշխէին ամբողջովին թրքական կառավարութիւններ, եւ նոյնիսկ իսլամ արաբները դուրս պիտի պահուէին պետական վարչամեքենայէն»։

3. Ֆ. Նանսէն հմուտ պատմագէտի ուշադրութենէն վրիպած չէր նաեւ այն անարդարանալի եւ անհասկնալի համագործակցութիւնը, զոր կատարած էր Հայ կուսակցութիւն մը Երիտ. Թուրքերուն հետ, անոնց սկզբնական վերելքի օրերուն թէ աւելի ուշ՝ անոնց դժուարին օրերուն, երբ Համիտ վերագրաւած էր իշխանութիւնը 1909-ին, եւ կը հալածէր Երիտ. Թուրքերը…։ Իր հատորի էջ 319-ի վրայ, գրած է.
«Ամբողջացնելու համար պատկերը, հարկ է յիշեցնել թէ՝ այն նոյն Հայերը, որոնք Երիտ. Թուրքերու կողմէ քստմնելի եղանակով բնաջնջուեցան, Երիտ. Թուրքերու հին բարեկամներն էին եւ դաշնակիցները՝ Համիտի դէմ, եւ օգտագործուեցան Երիտ. Թուրքերու կողմէ, քանի անոնք ալ կը պայքարէին Սուլթանի իշխանութեան դէմ։ Երիտ. Թուրքերը սպաննեցին նոյնիսկ իրենց հետ գործակցած եւ իրենց դաշնակից դարձած հայերու ականաւոր դէմքերը, որոնք իրենց կեանքը վտանգելով վրկած էին զիրենք, երբ Ապտուլ Համիտ 1909 թուին վերագրաւած էր իշխանութիւնը եւ կը հալածէր զիրենք։ .....

Դու'ն ես տերը   -   THEY ARE YOURS
armenian media

5 Մայիս 2018

04 Փետրուար 2018

armenian intellectuals in diaspora

«Արևմտեան Հայաստանի մէջ ապրող Հայերը և Արևմտեան Հայաստանի քաղաքացիութիւնը»

Դ. ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԸՆԴԱՌԱՋ՝ՆԱՆՍԵՆԱԿԱՆ ԴԻՏԱՐԿՈՒՄՆԵՐԸ

 (Խորհրդարանի) 5-րդ նստաշրջան

Սեբաստիա  -  SEPASTIA

ԿԱՐԻՆ (Էրզրում)   -  GARIN (Erzurum)

Ա3ՆԹԱՊ  -  AYNTAB

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

07 Փետրուար 2018

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹԵԱՆ ՁԱՅՆԸ

26 Փետրուար 2018

«Հայերեն լեզուն եւ Արեւմտեան Հայաստանի թրքախօս Հայերու ինքնութեան հաստատումը»

Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի 

ARMENIANS OF WESTERN ARMENIA 

 ​ՊԱՇՏՏՕՆԱԹԵՐԹ

ՊԱՇՏՕՆԱԿԱՆ ՅՕԴՈՒԱԾՆԵՐ 

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՈՂՋ է'

ԱՀ ՔԱՂԱՔԱՑԻՈՒԹԵԱՆ ԴԻՄՈՒՄ

WA CITIZENSHIP APPLICATION FORM

Ի՞նչ համազգային՝

երբ հազիւ ազգայինը...!

Western Armenia 

GOVERNMENT OF 

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԿԵԴՐՈՆ, Ագաթանգեղոսի փող. 2, Յարկ 3, Երեւան

«Աֆրինը և Արևմտեան Հայաստանը»

թիւ 2 - 1 Օգոստոս 2018

Click here to see more

ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ